Anal fissür (makat çatlağı) makatta kabızlık veya ishale bağlı olarak çatlak oluşmasıdır. Makat çıkışında bulunan halka şeklindeki ve internal sfinkter (büzük kası) adı verilen kas bu çatlaktan rahatsız olarak kasılmaya başlar. Bu durum dışkılama esnasında şiddetli sancı yapar ve kanama yapabilir.
Anal fissür neden olur, kimlerde görülür?
Genelde kronik kabızlık şikâyeti olanlarda ve doğum sonrasında sık görülmektedir. Sancı nedeni ile hasta tuvalete gitmekten korkar, kabızlığı artar ve bu kısır döngü neticesinde fissür giderek büyür ve derinleşir. Tuvalete çıkmak giderek zorlaşır. Bu nedenle şikâyetler başladığında gecikmeden bir genel cerrahi uzmanına başvurmak önemlidir.
Belirtileri nelerdir?
- Dışkılama sırasında başlayan ve bir süre devam edebilen şiddetli, keskin ağrı
- Dışkının üzerinde veya tuvalet kâğıdında parlak kırmızı kan
- Makatta yanma ve kaşıntı
- Kronik fissürde makat ağzında ele gelen küçük bir deri çıkıntısı (sentinel pili)
Akut ve kronik anal fissür
Yeni oluşmuş (akut) fissürler çoğu zaman beslenme düzenlemesi ve ilaç tedavisiyle iyileşebilir. Uzun süre devam eden (kronik) fissürlerde ise iyileşme daha güçtür. Kronik fissürün özelliklerini Kronik Anal Fissür Nedir? yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Hemoroid ile karıştırılabilir
Kronikleşmiş makat çatlağında kronik irritasyona bağlı olarak makat ağzında sentinel pili adı verilen bir meme oluşur. Bu yüzden çok sık olarak hemoroid (basur) ile karıştırılmakta ve hemoroid tedavisi ile zaman kaybedilmektedir. Hemoroid hakkında bilgi için Hemoroid (Basur) sayfamıza bakabilirsiniz.
Anal fissür tedavisi
İlaç tedavisi ve yaşam düzenlemeleri
- Lifli gıdalar, sebze ve meyve tüketimini artırmak, yeterli su içmek
- Kabızlığı önlemek için gerekirse hekimin önerdiği dışkı yumuşatıcılar
- Ilık suya oturma banyosu
- Hekimin önerdiği, büzük kasını gevşetmeye yardımcı kremler
Kas gevşetici kremler: Nitrogliserin veya diltiazem gibi etken maddeler içeren kremler, büzük kasının gerginliğini azaltarak çatlağın iyileşmesine yardımcı olmak amacıyla belirli bir süre kullanılabilir. Baş ağrısı gibi yan etkiler görülebileceğinden bu kremler yalnızca hekim önerisiyle kullanılmalıdır.
Botulinum toksini uygulaması: Kremlerle yeterli düzelme olmayan bazı hastalarda, büzük kasına botulinum toksini enjeksiyonu yapılarak kasın geçici olarak gevşemesi sağlanabilir. Bu uygulamanın etkisi geçicidir; uygun olup olmadığı muayene sonrasında kişiye özel değerlendirilir.
Cerrahi tedavi (lateral internal sfinkterotomi)
Bu tedavilerle iyileşmeyen kronik anal fissürde kesin tedavi cerrahidir (lateral internal sfinkterotomi). Makat çıkışındaki internal sfinkter (büzük) kası kesilerek (sfinkterotomi) gevşetilir ve basınç oluşturan mekanizma ortadan kaldırılır. Böylece kısır döngünün kırılması ve fissürün iyileşmesi amaçlanır.
Belden yapılan spinal anestezi altında gerçekleştirilen ve ortalama 10 dakika süren bu ameliyatta dikiş kullanılmamaktadır. Hastalar aynı gün taburcu edilmektedir.
Anal fissür hakkında röportaj
Op. Dr. Ahmet Önal’ın “Anal Fissür” (Makat Çatlağı) konulu röportajını aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Anal fissür kendiliğinden iyileşir mi?
Yeni oluşmuş fissürler kabızlığın giderilmesi, lifli beslenme, oturma banyosu ve hekimin önerdiği ilaçlarla çoğu zaman iyileşebilir. Uzun süredir devam eden kronik fissürlerde kas gevşetici kremler ve bazı hastalarda botulinum toksini uygulaması denenebilir. Bu tedavilerle iyileşmeyen kronik fissürde kesin tedavi cerrahidir.
Anal fissür ile hemoroid nasıl ayırt edilir?
Anal fissürde en belirgin şikâyet dışkılama sırasında ve sonrasında olan şiddetli ağrıdır. Kronik fissürde oluşan sentinel pili adlı deri çıkıntısı hemoroid memesiyle karıştırılabilir. Ayırımı muayene ile hekim yapar.
Fissür ameliyatı ne kadar sürer, hastanede kalmak gerekir mi?
Spinal (belden) anestezi altında yapılan ameliyat ortalama 10 dakika sürer, dikiş kullanılmaz ve hastalar aynı gün taburcu edilir.
Ameliyattan sonra gaz veya gaita kaçırma olur mu?
Büzük kasının bir kısmının gevşetilmesine bağlı olarak nadiren geçici gaz kaçırma görülebilir. Bu risk, ameliyat öncesinde kişiye özel olarak konuşulur.
Fissür tekrarlar mı?
Kabızlık ve ishal gibi fissüre yol açan durumlar devam ederse yeniden çatlak oluşabilir. Lifli beslenme, yeterli sıvı alımı ve düzenli tuvalet alışkanlığı tekrarlama riskini azaltmaya yardımcı olur.
Videolar
Bu konudaki kısa bilgilendirme videolarımızı aşağıda izleyebilirsiniz.
İletişim
Makatta ağrı veya kanama şikâyetleriniz için İzmir Alsancak’taki muayenehanemizde değerlendirme yapılmaktadır. Bilgi almak için 0553 026 51 51 numaralı telefondan arayabilir veya WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz. Adres ve ulaşım bilgileri için İletişim sayfamıza bakabilirsiniz.
Sonuçlar kişiden kişiye farklılık gösterebilir; tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz.