Pilonidal sinüs (halk arasında kıl dönmesi), kuyruk sokumu bölgesinde, kalçaların birleştiği orta hatta görülen bir hastalıktır. Bu bölgedeki kılların deri içine doğru batması sonucu deri altında küçük kanallar (sinüsler) ve kist benzeri bir boşluk oluşur. Kıllar nedeniyle tekrarlayan iltihaplanma ve akıntı görülür; bu durum günlük yaşam konforunu ve bölgenin hijyenini olumsuz etkiler.
Kimlerde görülür, neden olur?
Kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte bazı etkenlerin hastalığın oluşumunu kolaylaştırdığı düşünülmektedir:
- Kuyruk sokumu bölgesinde yoğun ve kalın kıllanma
- Uzun süre oturarak çalışma (sürücüler, masa başı çalışanlar, öğrenciler)
- Bölgede terleme ve yetersiz hijyen
- Ailede kıl dönmesi öyküsü (genetik yatkınlık)
- Fazla kilo
Hastalık en sık ergenlik sonrası ile genç erişkinlik döneminde, erkeklerde daha sık görülür. İlerleyen yaşla birlikte şikâyetlerin azalma eğilimi gösterebildiği bilinmektedir.
Belirtileri nelerdir?
- Kuyruk sokumunda bir veya birkaç küçük delik (sinüs ağzı)
- Bu deliklerden gelen, kanlı ya da kötü kokulu akıntı ve iç çamaşırında lekelenme
- Bölgede kaşıntı, kızarıklık ve hassasiyet
- İltihaplanma döneminde şişlik, ağrı ve bazen ateş
Bazı kişilerde hastalık yıllarca yalnızca küçük bir delik ve ara ara gelen akıntı olarak sürer. Ayrıntılı bilgi için Kıl Dönmesi Belirtileri ve Tedavisi yazımıza bakabilirsiniz.
Apse geliştiğinde
Kıl dönmesi iltihaplanarak apse oluşturabilir. Kuyruk sokumunda hızla büyüyen, kızarık, çok ağrılı bir şişlik ve ateş varsa vakit kaybetmeden hekime başvurmalısınız. Bu durumda genellikle önce apse boşaltılır ve iltihap geriledikten sonra kalıcı tedavi planlanır.
Tanı nasıl konur?
Tanı çoğu zaman fizik muayene ile konur. Muayenede sinüs ağızlarının sayısı ve yeri, iltihap ve apse olup olmadığı değerlendirilir. Çoğu hastada ek bir tetkike gerek duyulmaz; tedavi yöntemi muayene bulgularına göre planlanır.
Tedavi nasıl yapılır?
Kıl dönmesinin kesin tedavisi cerrahidir. İlaç tedavisi iltihap dönemlerinde şikâyetleri geçici olarak azaltabilir ancak hastalığı ortadan kaldırmaz. Hastalığın yaygınlığına göre farklı cerrahi yöntemler uygulanabilir:
Mikrosinüsektomi
Sınırlı ve sinüs ağzı az olan hastalıkta, yalnızca hastalıklı kanalların küçük kesilerle çıkarıldığı bir yöntemdir. Yara küçük olduğu için günlük yaşama dönüş genellikle daha kısa sürer.
Kapalı yöntem
Hastalıklı doku çıkarıldıktan sonra yara dikilerek kapatılır.
Flep (doku kaydırma) yöntemleri
Daha yaygın ya da tekrarlamış hastalıkta, hastalıklı doku çıkarıldıktan sonra çevredeki sağlıklı doku kaydırılarak yara kapatılır. Bu yöntemlerde amaç, yara hattını orta hattan uzaklaştırarak tekrarlama riskini azaltmaktır.
Hangi yöntem uygulanırsa uygulansın ameliyatlar çoğunlukla belden yapılan spinal anestezi altında yapılır, ortalama 45 dakika kadar sürer ve hastalar genellikle aynı gün taburcu edilir.
Hangi yöntemin uygun olduğu; sinüs ağızlarının sayısına ve yerine, hastalığın yaygınlığına ve daha önce ameliyat geçirilip geçirilmediğine göre muayene sonrasında birlikte belirlenir.
Ameliyat sonrası iyileşme
- Ameliyattan sonra kısa sürede ayağa kalkılabilir. İlk günlerde uzun süre oturmaktan kaçınmak ve oturduğunuzda yumuşak bir minder kullanmak rahatlatır.
- Yara bakımı ve pansuman sıklığı kontrol muayenesinde anlatılır; yaranın temiz ve kuru tutulması önemlidir.
- İşe ve okula dönüş genellikle 2–3 hafta sürer; bu süre uygulanan yönteme göre değişir.
- Ağrı genellikle hekiminizin önerdiği ağrı kesicilerle kontrol altına alınır.
Her cerrahi işlemde olduğu gibi bu ameliyatın da riskleri vardır: yara enfeksiyonu, yara yerinde açılma, sıvı birikmesi ve hastalığın tekrarlaması bunlar arasındadır. Riskler ameliyat öncesinde sizinle konuşulur.
Tekrarlamayı azaltmak için
- Bölgeyi temiz ve kuru tutmak
- Kuyruk sokumu bölgesindeki kılları düzenli olarak temizlemek
- Yara iyileştikten sonra bölgeye lazer epilasyon yaptırmak; kıllanmayı azaltarak tekrarlama riskinin azalmasına yardımcı olabilir. Uygun zamanlama hekiminizle birlikte belirlenir.
- Uzun süre kesintisiz oturmamak, ara vermek
- Sağlıklı kiloyu korumak
Sık Sorulan Sorular
Kıl dönmesi kendiliğinden geçer mi?
Kıl dönmesi kendiliğinden kalıcı olarak geçmez. İltihap dönemleri ilaçla geçici olarak yatışabilir ancak deri altındaki kanallar yerinde kaldığı sürece şikâyetler tekrarlayabilir. Kesin tedavisi cerrahidir.
Kıl dönmesi ameliyatından sonra hastalık tekrarlar mı?
Her yöntemde bir miktar tekrarlama riski vardır. Doğru yöntemin seçilmesi, yara bakımına dikkat edilmesi ve bölgedeki kılların düzenli temizlenmesi ve lazer epilasyon bu riski azaltmaya yardımcı olabilir.
Ameliyat hangi anestezi ile yapılır?
Ameliyatlar çoğunlukla belden yapılan spinal anestezi ile yapılır. Uygun anestezi yöntemi, anestezi değerlendirmesinden sonra belirlenir.
Apse varken ameliyat olunur mu?
Apse döneminde genellikle önce apse boşaltılır ve iltihap tedavi edilir. Kalıcı tedavi için ameliyat, iltihap geriledikten sonra planlanır.
Ameliyattan sonra ne zaman oturabilirim?
İlk günlerde uzun süre oturmaktan kaçınmak önerilir. Kısa süreli oturmaya genellikle kısa sürede başlanabilir. İşe ve okula dönüş genellikle 2–3 hafta sürer ve yönteme göre değişebilir; size özel öneriler kontrol muayenesinde verilir.
İlgili sayfalar
- Kıl Dönmesi Belirtileri ve Tedavisi
- Perianal Abse ve Fistül
- Anorektal Hastalıklar
- Ameliyat Sonrası Beslenme
Videolar
Bu konudaki kısa bilgilendirme videolarımızı aşağıda izleyebilirsiniz.
İletişim
Kuyruk sokumunda akıntı, şişlik veya ağrı şikâyetiniz varsa İzmir Alsancak’taki muayenehanemizde değerlendirme yapılmaktadır. Bilgi almak için 0553 026 51 51 numaralı telefondan arayabilir veya WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz. Adres ve ulaşım bilgileri için İletişim sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz.
Sonuçlar kişiden kişiye farklılık gösterebilir; tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz.